# Is fietsen in Leiden echt zo onveilig? De Rekenkamer keek

> De Rekenkamer onderzocht waarom Leiden bovenaan staat met fietsongevallen. Wat er klopt van die reputatie, wat beter moet en wat je zelf kunt doen.

**Auteur:** Thomas Bakker · **Categorie:** Stadsfiets · **Gepubliceerd:** 9 oktober 2026 (2026-10-09) · **Bijgewerkt:** 9 oktober 2026 (2026-10-09)
**Bron:** https://fietsblad.nl/blog/fietsveiligheid-leiden-rekenkamer-2026

Leiden staat in landelijke lijstjes bovenaan met fietsongevallen, maar volgens de Rekenkamer Leiden & Leiderdorp komt dat deels door een vollediger politieregistratie en doordat hier veel gefietst wordt. Per gereden fietskilometer staat de stad op plek 5 van de 40 grootste gemeenten. Wel is het aantal gewonde fietsers sinds 2018 met ruim de helft gestegen, en moet de gemeente volgens de Rekenkamer scherper kiezen voor fietsveiligheid.

## Wat de Rekenkamer heeft onderzocht

De Rekenkamer Leiden & Leiderdorp publiceerde eind september een onderzoek naar de fietsveiligheid in Leiden ([rekenkamerbrief, 25 september 2026](https://www.rekenkamerleidenleiderdorp.nl/fileadmin/Rekenkamer_bestanden/Dossiers/Dossier_2025_Fietsveiligheid_Leiden/rekenkamerbrief_fietsveiligheid.pdf)). De aanleiding is bekend bij iedereen die hier fietst: in landelijke lijstjes staat Leiden steevast bovenaan als stad met de meeste fietsongevallen. De Rekenkamer wilde weten of de gemeente daar met haar beleid iets aan doet, en of dat beleid goed werkt. Het onderzoek zelf is uitgevoerd door onderzoeksbureau DOK data, met een data-analyse, gesprekken met gemeente, politie en provincie, en een bezoek aan zes recent heringerichte plekken in de stad. Sleutelstad schreef er als eerste over ([Sleutelstad](https://sleutelstad.nl/2026/09/29/rekenkamerbrief-fietsveiligheid-in-leiden-scherpere-keuzes-nodig/)).

## De cijfers achter de reputatie

Eerst het slechte nieuws. Volgens het rapport is het aantal geregistreerde gewonden onder fietsers en e-bikers in Leiden sinds 2018 met 54,5 procent gestegen. Jongeren en ouderen zijn het vaakst betrokken. En bij ongeveer vier op de tien fietsongevallen is er geen andere verkeersdeelnemer in het spel: de fietser valt zelf, raakt een paaltje of een stoeprand, of glijdt weg.

Daarna de nuance, en die is groter dan de krantenkoppen doen vermoeden. De Rekenkamer noemt drie verklaringen voor de hoge positie van Leiden:

- **De politie telt hier beter.** De politie-eenheid Haaglanden registreert fietsongevallen tot drie keer vollediger dan andere eenheden. Een deel van het verschil met andere steden zit dus in de boekhouding, niet op straat.
- **Er wordt veel gefietst.** Zet je het aantal ongevallen af tegen het aantal gereden fietskilometers, dan staat Leiden op plek 5 van de 40 grootste gemeenten. Hoog, maar niet bovenaan.
- **De stad is krap.** Leiden is compact en dichtbebouwd, met relatief weinig wegen en fietspaden en juist veel kruispunten. Die worden intensiever gebruikt dan elders, en dat verhoogt de kans op een ongeluk.

## Wat er volgens de Rekenkamer beter moet

Het oordeel over het beleid is gemengd. Fietsveiligheid staat volgens de Rekenkamer stevig in de plannen van de gemeente, en de fietsinfrastructuur voldoet relatief goed aan de landelijke eisen, bijvoorbeeld met aparte fietspaden. Automobilisten houden zich in Leiden ook relatief goed aan de maximumsnelheid. Maar er zijn duidelijke zwakke plekken:

- **Op 30 km/u-wegen wordt vaak te hard gereden.** Dat zijn juist de straten waar fietsers en auto's de weg delen.
- **Er staan veel obstakels dicht bij fietspaden,** zoals paaltjes en opstaande randen.
- **De gemeente kijkt niet naar risico's per plek.** Ze werkt met ongevalscijfers en met meldingen van inwoners, maar analyseert niet waar de inrichting van de weg of het verkeersgedrag een ongeluk waarschijnlijk maakt. Ook is niet altijd na te gaan waarom de ene onveilige plek voorrang krijgt boven de andere.
- **Bij herinrichting wint veiligheid niet altijd.** Bij de kruispunten Zweilandlaan-Boerhaavelaan, Rijnsburgerweg-Wassenaarseweg en Sandifortdreef-Wassenaarseweg, waar veiligheid het hoofddoel was, werkte de aanpak het best. Bij de Hooigracht en de Langegracht, waar ook leefbaarheid en uitstraling meetelden, moest de fietsveiligheid soms wijken. Auto en fiets worden in het algemeen maar beperkt van elkaar gescheiden.
- **Er bleef subsidie liggen.** In een van de drie rondes van een landelijke subsidie voor verkeersveiligheid heeft Leiden geen aanvraag gedaan, omdat er te weinig ambtenaren beschikbaar waren.

De Rekenkamer adviseert onder meer om onveilige plekken op basis van risico's te kiezen, auto en fiets waar het ruimtelijk kan te scheiden, en met meetbare doelen te volgen of een herinrichting echt minder ongelukken oplevert. De gemeenteraad krijgt het advies een eerlijk gesprek te voeren over hoeveel restrisico acceptabel is, omdat volgens de Rekenkamer "een 100% fietsveilige stad een illusie" is.

Het college liet in een reactie van 16 september weten de aanbevelingen waardevol te vinden en ermee aan de slag te gaan. Het twijfelt wel of één afwegingskader voor alle belangen tot betere keuzes leidt, en kondigt daarover een gesprek met de raad aan.

## Onze kijk: wat betekent dit voor jou als Leidse fietser?

Hieronder onze eigen analyse, geen nieuws.

**De reputatie klopt half.** Leiden is niet zo eenduidig de gevaarlijkste fietsstad van Nederland als de lijstjes suggereren, maar plek 5 van de 40 grootste gemeenten en een stijging van ruim de helft sinds 2018 zijn ook geen geruststelling. Wie hier dagelijks fietst, merkt de drukte op kruispunten en smalle routes. Het rapport geeft die ervaring gelijk.

**Een groot deel kun je zelf beïnvloeden.** Dat vier op de tien ongevallen eenzijdig zijn, vinden wij het belangrijkste getal voor de lezer. Bij zo'n val kan de staat van je fiets meespelen: gladde of zachte banden, remmen die niet goed pakken, of verlichting waardoor je een paaltje in het donker te laat ziet. De Rekenkamerbrief gaat niet in op de oorzaken van eenzijdige ongevallen, dus hoe vaak de fiets zelf de oorzaak is, weten we niet. Maar het is het deel waar je niet op de gemeente hoeft te wachten.

**Oktober is precies het moment.** Op zondag 25 oktober gaat de klok terug en rijden veel forensen en scholieren weer in het donker naar huis, vaak over natte bladeren. Juist dan tellen paaltjes, stoepranden en drukke kruispunten dubbel.

**Ouderen en jongeren verdienen extra aandacht.** Het rapport noemt beide groepen. Voor oudere fietsers op een e-bike speelt mee dat je sneller op snelheid bent dan je gewend was, en dat afremmen en afstappen bij een kruispunt meer gewicht en balans vraagt. Voor jongeren op een e-bike of fatbike staat een helmplicht in voorbereiding; daarover schreven we in [is een helm verplicht op een elektrische fiets](/blog/helm-verplicht-elektrische-fiets).

## Wat je zelf kunt doen

- **Check je verlichting voordat de klok terug gaat.** Koplamp recht vooruit en niet verblindend, achterlicht continu en niet knipperend, reflectoren nog op de trappers. De regels en boetes staan in [fietsverlichting: regels en boete](/blog/fietsverlichting-regels-boete).
- **Houd je banden op spanning.** Een zachte band glijdt sneller weg in een bocht of op natte bladeren. Met de [bandenspanning-calculator](/tools/bandenspanning-calculator) zie je wat bij jouw band en gewicht hoort.
- **Loop je remmen na.** Versleten remblokken merk je vaak pas als het te laat is. Hoe je ze controleert en vervangt, staat in [remmen afstellen en remblokken vervangen](/blog/fietsremmen-afstellen-remblokken).
- **Check de rest van je fiets** met onze [onderhoudschecklist](/blog/fiets-onderhoud-checklist), en laat het werk dat je niet zelf kunt of durft aan een fietsenmaker over. In Leiden kan dat onder meer bij Budget Bike, dat een eigen werkplaats heeft; zie de [servicepagina](https://budgetbike.nl/service). Voor de duidelijkheid: fietsblad.nl werkt samen met Budget Bike.
- **Kies je route bewust.** Wie de keus heeft, rijdt in het donker liever over een breed fietspad dan over een drukke 30 km/u-straat met geparkeerde auto's. Ideeën voor rustigere routes in de omgeving staan in [e-bike-dagtochten rond Leiden](/blog/e-bike-dagtochten-leiden).

## Praat mee op 14 oktober

De Rekenkamer houdt op woensdag 14 oktober 's avonds een openbare bijeenkomst over het onderzoek in Scheltema in Leiden. Volgens Sleutelstad geven de onderzoekers en de Fietsersbond daar uitleg en kun je vragen stellen. Aanmelden is verplicht, via rekenkamer@leiden.nl. Heb je een plek in de stad waar je je fietsend onveilig voelt, dan is dit een goede gelegenheid om die te noemen.

## Kort samengevat

Leiden staat hoog in de lijstjes met fietsongevallen, maar volgens de Rekenkamer komt dat deels door een vollediger politieregistratie en doordat er veel gefietst wordt. Per fietskilometer staat de stad op plek 5 van de 40 grootste gemeenten. De Rekenkamer vindt dat de gemeente bij herinrichtingen scherper moet kiezen voor veiligheid en de risico's per plek in kaart moet brengen. Voor jou als fietser telt vooral dat vier op de tien ongevallen eenzijdig zijn: met goede verlichting, banden en remmen verklein je die kans zelf, en dat begint nu de dagen korter worden.

**Bronnen:** [Rekenkamerbrief Fietsveiligheid in Leiden (Rekenkamer Leiden & Leiderdorp, 25 september 2026)](https://www.rekenkamerleidenleiderdorp.nl/fileadmin/Rekenkamer_bestanden/Dossiers/Dossier_2025_Fietsveiligheid_Leiden/rekenkamerbrief_fietsveiligheid.pdf) en [Sleutelstad over het rapport en de bijeenkomst van 14 oktober](https://sleutelstad.nl/2026/09/29/rekenkamerbrief-fietsveiligheid-in-leiden-scherpere-keuzes-nodig/).

## Veelgestelde vragen

### Is Leiden de gevaarlijkste fietsstad van Nederland?

Niet zo eenduidig als lijstjes suggereren. Volgens de Rekenkamer Leiden & Leiderdorp registreert de politie in deze regio fietsongevallen tot drie keer vollediger dan elders. Gemeten per gereden fietskilometer staat Leiden op plek 5 van de 40 grootste gemeenten. Dat is nog steeds hoog, en het aantal gewonde fietsers is sinds 2018 met 54,5 procent gestegen.

### Waarom gebeuren er in Leiden zoveel fietsongevallen?

De Rekenkamer noemt drie verklaringen: een vollediger politieregistratie, veel fietsverkeer en een compacte stad met relatief weinig wegen en fietspaden maar juist veel kruispunten. Daarnaast wordt op 30 km/u-wegen vaak te hard gereden en staan er veel obstakels, zoals paaltjes, dicht bij fietspaden.

### Wat kan ik zelf doen om veiliger te fietsen in Leiden?

Bij ongeveer vier op de tien fietsongevallen is geen andere weggebruiker betrokken. Zorg daarom dat je verlichting, banden en remmen in orde zijn, zeker nu de dagen korter worden. Kies in het donker liever een breed fietspad dan een drukke straat, en wees extra alert op kruispunten.

### Kan ik meepraten over fietsveiligheid in Leiden?

Ja. De Rekenkamer houdt op 14 oktober 2026 een openbare avondbijeenkomst in Scheltema in Leiden, met uitleg van de onderzoekers en de Fietsersbond. Aanmelden is verplicht, via rekenkamer@leiden.nl.

---
Bron: Fietsblad.nl. Citeren mag met bronvermelding en een link naar https://fietsblad.nl/blog/fietsveiligheid-leiden-rekenkamer-2026.
