Vervang je fietshelm na elke flinke klap, ook als je er niets aan ziet, en anders na drie tot vijf jaar. Dat adviseert de ANWB; Trek houdt drie jaar aan. Zonlicht, vocht en temperatuur verouderen het schuim, dus ook een helm die nauwelijks is gebruikt, heeft een houdbaarheid.
Het korte antwoord
Vervang je fietshelm na elke flinke klap, ook als je er niets aan ziet, en anders na drie tot vijf jaar. Dat is wat de ANWB adviseert, en Trek houdt de strengste lijn aan: na drie jaar. Een helm doet zijn werk maar één keer goed. Daarna is hij verbruikt, ook als hij er nog uitziet als nieuw.
Waarom een helm na een val weg moet
De binnenkant van een helm is een laag EPS-schuim, en dat schuim werkt doordat het bij een klap wordt ingedeukt. Volgens de ANWB vangt een beschadigde helm een tweede klap nauwelijks nog op. Trek zegt het nog scherper: een helm die een zware klap heeft gehad, moet worden vernietigd en vervangen, ook als hij onbeschadigd lijkt. Het lastige is dat die schade vaak aan de binnenkant zit, waar je niet kijkt. De Nederlandse Ski Vereniging zegt over skihelmen precies hetzelfde, zo tekende Radar op: het schuim kan vervormd of gescheurd zijn zonder dat je het ziet.
Dat geldt ook voor ongelukken waarbij je zelf niet hard valt. Viel je helm van de fietstas op de stoeprand, of schoof hij van een schap op de grond? De ANWB geeft aan dat je een helm niet moet laten vallen, omdat het schuim alleen goed werkt als het intact is. Twijfel je, dan is een nieuwe helm goedkoper dan een hoofdblessure. Bij twijfel kun je de helm volgens de ANWB ook laten beoordelen door een vakman, bijvoorbeeld in een fietsenwinkel.
Heb je een fietsverzekering? Of een claim bij een ongeluk de helm meeneemt, hangt van je polis af; meer daarover lees je in ons artikel over of een fietsverzekering de moeite waard is.
Hoe oud mag een helm zijn?
De adviezen lopen iets uiteen, en dat is eerlijk gezegd logisch, want een helm veroudert door gebruik en opslag, niet door de kalender alleen.
- ANWB: bij normaal gebruik gaat een helm drie tot vijf jaar mee. Vervang hem uiterlijk na vijf jaar, ook als je hem nauwelijks hebt gebruikt.
- Trek: adviseert een helm na drie jaar te vervangen, ook zonder val.
- Nederlandse Ski Vereniging (skihelmen): drie jaar bij regelmatig gebruik, tot vijf jaar bij sporadisch gebruik. Die vuistregel is goed te vertalen naar een fietshelm: wie elke dag rijdt, zit eerder aan drie jaar dan aan vijf.
Waarom veroudert hij? De ANWB noemt zonlicht, hoge en lage temperaturen, vocht, transpiratie en zonnebrandcrème. Die tasten de buitenschaal, het EPS-schuim en de lijm tussen die twee aan. Een helm die elke zomer op de achterbank of de vensterbank ligt, is dus eerder aan vervanging toe dan een helm die in een kast hangt.
De productiedatum staat volgens de ANWB op een sticker aan de binnenkant van de helm. Reken vanaf die datum of vanaf de dag dat je de helm kocht. Is die sticker onleesbaar geworden, dan is dat op zichzelf al een reden om kritisch te kijken.
Slijtage herkennen
Naast de leeftijd kun je op deze signalen letten, die de ANWB noemt:
- verkleuring, of een dof geworden buitenschaal;
- haarscheurtjes of een vervormde schaal;
- verbrokkelend schuim;
- een schaal die loskomt van het schuim;
- versleten bandjes of een sluiting die niet meer goed dichtklikt.
Zie je een van deze dingen, dan is het geen kwestie van nog even doorgebruiken. Deze helm is klaar. De foto boven dit artikel laat zien hoe zo'n scheur eruitziet: een barst dwars door de schaal en het schuim na een val.
Bewaren en schoonmaken
Een paar gewoontes verlengen de levensduur. Hang de helm op een vaste plek, uit de zon, en berg hem niet nat op: laat hem eerst drogen. Reinig hem met een vochtige doek zonder agressieve middelen en dompel hem niet onder. Zonnebrandcrème en transpiratie kunnen het schuim aantasten, dus veeg de binnenkant af en laat hem drogen.
Meer algemeen onderhoud van je fiets en uitrusting vind je in onze fietsonderhoud-checklist.
Een tweedehands helm: liever niet
De ANWB raadt een tweedehands helm af, omdat je niet weet of hij eerder een klap heeft gehad. Dat ligt voor de hand: de schade zit vaak onzichtbaar in het schuim. Koop dus een nieuwe helm, ook als de oude van je zus of buurman er prima uitziet.
Waar let je op bij een nieuwe helm?
Kijk eerst naar de norm. Voor fietshelmen voor volwassenen is dat de Europese norm EN 1078, voor kinderhelmen EN 1080, zo zet id.nl het op een rij. Het label hoort aan of in de helm te staan. Rijd je een speed-pedelec, dan is een gewone fietshelm niet genoeg: daar moet een helm met de markering NTA 8776 op, of een goedgekeurde bromfietshelm. Dat staat uitgewerkt in ons stuk over de helmplicht op de elektrische fiets.
Dan de pasvorm. Meet je hoofdomtrek ongeveer tweeënhalve centimeter boven je wenkbrauwen en kies de maat uit de tabel van de fabrikant. Een goede helm blijft ook zitten als de kinband los is, en onder de gesloten kinband passen twee vingers. Een helm die wiebelt of schuin zit, beschermt minder goed dan een helm die stevig en recht op je hoofd zit. Draag je een bril of een knot, pas de helm dan daarmee.
Over MIPS zijn de bronnen het eens dat het een extra laag is die draaikrachten bij een schuine klap beperkt, bovenop de standaardnorm. We hebben geen bron gevonden die zegt dat een MIPS-helm langer meegaat, dus ga ook daar uit van dezelfde vervangtermijn.
Bij kinderen groeit het hoofd, dus daar speelt de maat ook mee. Een kinderhelm die te klein wordt, vervang je dus sowieso; zie ons stuk over de juiste maat kinderfiets. Rijd je ook veel in het donker, lees dan ook hoe zichtbaar kinderen op de fiets zijn.
Is een helm verplicht?
Of een helm verplicht is, hangt af van het type voertuig. Op een gewone e-bike nu niet, op een speed-pedelec wel, en het kabinet werkt aan een helmplicht voor jongeren. We zetten de regels uit elkaar in ons artikel over de helmplicht op een elektrische fiets.
Gratis vervanging na een val
Sommige merken hebben een crashregeling. Trek biedt volgens zijn eigen pagina een Crash Replacement Guarantee voor Bontrager- en Trek-helmen: een helm die bij een val beschadigd raakt, wordt het eerste jaar na aankoop gratis vervangen. Je hebt dan de beschadigde helm, de originele kassabon en een beschrijving van het incident nodig, en je meldt het bij Trek of bij je dealer. Vraag bij andere merken en bij je winkel na of ze iets vergelijkbaars hebben. Het kost niets om te vragen.
Wat dit voor jou betekent
Pak je helm erbij en kijk naar de datum aan de binnenkant. Is hij ouder dan drie tot vijf jaar, heeft hij ooit een flinke klap gehad, of zie je scheurtjes of brokkelend schuim, dan koop je een nieuwe. Een nieuwe helm kost geld, maar een versleten helm geeft schijnveiligheid.
Bronnen
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je een fietshelm vervangen?
Volgens de ANWB gaat een helm bij normaal gebruik drie tot vijf jaar mee en vervang je hem uiterlijk na vijf jaar. Trek adviseert zelfs na drie jaar te vervangen. Na een harde klap of val vervang je hem meteen.
Moet ik mijn helm vervangen als hij er na een val heel uitziet?
Ja. Het EPS-schuim aan de binnenkant kan beschadigd zijn zonder dat je het ziet. Zowel de ANWB als Trek adviseren vervanging na een stevige klap, ook zonder zichtbare schade.
Waar staat de productiedatum van een fietshelm?
Volgens de ANWB staat de productiedatum aan de binnenkant van de helm. Je kunt vanaf die datum rekenen, of vanaf de dag dat je de helm kocht.
Is een tweedehands fietshelm een goed idee?
Liever niet. De ANWB raadt het af, omdat je niet weet of de helm eerder een klap heeft gehad. Beschadigd schuim zie je niet van buiten.
Thomas Bakker
Redacteur e-bikes & techniek
Thomas schrijft over e-bikes, aandrijvingen en techniek. Hij test fietsen het liefst op zijn dagelijkse woon-werkroute en pluist specificaties uit tot op de laatste newtonmeter.
Fietsblad werkt met een openbaar redactiestatuut over bronnen, feiten en correcties. Lees meer over de redactie.
