Schijfremmen of velgremmen: welke remmen kies je?

Wie een nieuwe fiets uitzoekt, komt al snel de vraag tegen: schijfremmen of velgremmen? De discussie wordt vaak scherper gevoerd dan nodig is. Beide systemen doen hun werk, maar ze passen bij verschillend gebruik. Dit artikel loopt de vier remsystemen langs die je in Nederland tegenkomt en helpt je kiezen op basis van gewicht, weer en rijstijl.

Hoe werkt een velgrem eigenlijk?

Een velgrem vertraagt het wiel door twee rubberen remblokken tegen de velgflank te knijpen. De velg zelf is dus het remoppervlak. De bekendste uitvoering is de V-brake, met twee lange armen die aan de vork of het achterframe zitten. Op oudere fietsen en veldrijders zie je ook nog de cantilever, een variant met een tussenkabel.

Het voordeel van een velgrem is de eenvoud. Het systeem is licht, goedkoop en makkelijk zelf af te stellen. Een V-brake geeft bij droog weer prima remkracht. Het nadeel zit in twee dingen: bij nat weer neemt de remkracht af, omdat er water tussen blok en velg komt, en de velg slijt langzaam mee.

Hoe werkt een schijfrem?

Bij een schijfrem zit het remoppervlak niet op de velg, maar op een aparte remschijf (rotor) aan de naaf. Een remklauw met remblokjes knijpt die schijf vast. Omdat het remmen bij de naaf gebeurt, blijft de velg buiten schot en heeft water op de velg veel minder invloed op de remkracht.

Er zijn twee soorten schijfremmen, en dat onderscheid is belangrijker dan schijf-versus-velg zelf.

• Mechanische schijfrem. Deze trekt via een stalen kabel aan de remklauw, precies zoals een velgrem. Eenvoudig, betaalbaar en zelf te onderhouden, maar de dosering en de kracht zijn beperkter.
• Hydraulische schijfrem. Hier duwt de hendel remvloeistof door een gesloten leiding naar de remklauw. Dat geeft meer kracht bij een lichtere knijp en een fijnere dosering. De rem hoeft minder vaak bijgesteld te worden, maar is duurder en het ontluchten vraagt gereedschap.

Let op: schijfremmen zijn gevoelig voor olie en vet op de schijf. Krijg je daar smeer op, dan zakt de remkracht flink weg. Houd de schijf dus schoon en raak hem niet met vette vingers aan.

En de rolrem op Nederlandse naaffietsen?

Er is een derde systeem dat je op heel veel Nederlandse stadsfietsen vindt: de Shimano rollerbrake, ook wel rolrem genoemd. Die zit vaak op fietsen met een naafversnelling. Bij het knijpen worden kleine rollers in het remhuis naar buiten geduwd, die tegen een trommel in de naaf wrijven.

De rolrem is een gesloten systeem. Regen, pekel en straatvuil hebben er nauwelijks vat op, en de remkracht blijft bij nat weer vrijwel gelijk. Net als bij een schijfrem slijt de velg niet mee. Het onderhoud is minimaal, al is het systeem niet helemaal onderhoudsvrij: gaat de rem piepen of stroef aanvoelen, dan help je hem met speciaal rollerbrake-vet dat je via een dopje inspuit.

De keerzijde: een rolrem remt minder krachtig dan een hydraulische schijfrem en weegt behoorlijk wat. Bij een lange, steile afdaling kan hij oververhit raken, wat de remwerking tijdelijk vermindert. Voor het vlakke Nederland is dat zelden een probleem, in de bergen wel.

Onderhoud: wat slijt er eigenlijk?

Dit is het punt waar de systemen echt verschillen. Bij een velgrem slijten niet alleen de remblokken, maar op termijn ook de velg zelf. De remblokken schuren de velgflank langzaam dunner, zeker bij veel remmen in regen of op afdalingen. Veel velgen hebben daarom een dunne slijtagegroef in de remrand. Is die groef weggesleten, dan is de velg aan vervanging toe, en dat is een duurdere reparatie dan een setje remblokken.

Bij een schijfrem slijten de remblokjes en na verloop van tijd de remschijf, maar het wiel blijft intact. Remblokjes voor schijfremmen zijn relatief prijzig, maar je vervangt geen velg. Hydraulische remmen hoef je minder vaak bij te stellen, mechanische wat vaker.

Wil je zelf aan de slag met bijstellen en remblokken vervangen, lees dan onze uitleg over fietsremmen afstellen en remblokken vervangen. Twijfel je of het je zelf lukt, dan kun je het ook laten doen via de service en werkplaats.

Vergelijking op een rij

Wat betekent dit voor gewicht en kosten?

Op gewicht winnen velgremmen. Een velgremset is ongeveer een halve kilo lichter dan een schijfremset, wat vooral voor sportieve wegfietsers meetelt. Voor een stadsfiets of e-bike maakt die halve kilo in de praktijk weinig uit.

Op kosten zijn velgremmen en mechanische systemen voordeliger in aanschaf en in onderhoud. Hydraulische schijfremmen kosten meer, zowel bij aankoop als bij groot onderhoud. Daar staat tegenover dat je bij een schijfrem geen velg hoeft te vervangen, wat over de jaren weer scheelt.

Wanneer volstaat een velgrem prima?

Niet iedereen heeft een schijfrem nodig. Rijd je vooral in de stad, bij overwegend droog weer, op een lichte fiets en over vlak terrein, dan doet een goede V-brake of rolrem gewoon zijn werk. Voor de klassieke Nederlandse stadsfiets met naafversnelling is een rolrem een prima, onderhoudsarme keuze.

Ook op een tweedehands fiets is een velgrem geen minpunt. Controleer dan wel even de staat van de velg: voel of de remrand hol wordt en kijk of de slijtagegroef er nog in zit. Bij een gebruikte e-bike loont het om de remmen extra goed na te lopen, zoals we beschrijven in onze checklist voor het kopen van een tweedehands e-bike.

Waarom zware e-bikes vaak schijfremmen hebben

Hoe zwaarder en sneller de fiets, hoe meer remkracht je nodig hebt. Een e-bike met accu, motor en bagage weegt fors meer dan een gewone fiets en haalt makkelijker snelheid. Een hydraulische schijfrem vangt dat extra gewicht en die snelheid beter op, blijft consistent bij nat weer en voert de remwarmte af via de schijf in plaats van via de velg.

Voor speed pedelecs, fatbikes en zwaardere modellen zijn hydraulische schijfremmen daarom vrijwel standaard. Wil je meer weten over wat de specificaties van een e-bike betekenen, van koppel tot accucapaciteit, lees dan onze uitleg over e-bike specificaties: Nm, Wh en versnellingen. Ben je op zoek naar een geschikt model, kijk dan bij het aanbod elektrische fietsen.

Conclusie

Er is geen remsysteem dat altijd wint. Voor lichte stadsfietsen bij droog weer volstaat een velgrem of rolrem prima, met als voordeel het lage gewicht en de lage kosten. De rolrem is bovendien onderhoudsarm en houdt de velg heel. Rem je veel in de regen, woon je heuvelachtig of rijd je een zware e-bike, dan is een hydraulische schijfrem de veiligere keuze: meer kracht, betere dosering en geen velgslijtage. Kies dus op basis van gewicht, weer en gebruik, niet op basis van welk systeem het nieuwste klinkt. En vergeet niet: welk systeem je ook hebt, goed afgestelde en tijdig vervangen remonderdelen zijn belangrijker dan het type rem.