Fietsremmen Afstellen en Remblokken Vervangen: Stap voor Stap

Goed werkende remmen zijn het belangrijkste onderdeel van je fiets. Ze bepalen of je op tijd stilstaat, zeker bij een zwaardere e-bike die meer snelheid en gewicht meebrengt. Met een beetje gereedschap en aandacht stel je de meeste remmen zelf af. In dit artikel leggen we het verschil tussen velgrem en schijfrem uit, hoe je versleten remblokken herkent en hoe je beide remtypes stap voor stap afstelt.

Wat is het verschil tussen een velgrem en een schijfrem?

Een velgrem knijpt op de velgrand, een schijfrem knijpt op een aparte remschijf bij de naaf. Bij een velgrem (zoals de V-brake of cantilever) drukken twee remblokjes tegen de zijkant van de velg. Dat is licht, goedkoop en eenvoudig te onderhouden, maar de remkracht neemt af bij regen en de velg slijt mee.

Een schijfrem werkt met een metalen schijf en een kaliper met remblokken. Dit type remt sterker en constanter, ook in natte omstandigheden, en is daarom standaard op de meeste moderne e-bikes. Schijfremmen zijn er mechanisch (kabel) en hydraulisch (remvloeistof). Hydraulische remmen vragen minder afstelwerk, maar onderhoud is wat specialistischer.

Wanneer moet je remblokken vervangen?

Vervang je remblokken zodra de slijtage-indicator bijna weg is, ze piepen of je remweg langer wordt. De meeste blokjes hebben groeven of inkepingen als slijtage-indicator. Zijn die nagenoeg verdwenen, dan is het tijd voor nieuwe. Bij schijfrem-blokken geldt vaak een minimumdikte van het remmateriaal van rond de 1 millimeter.

Let ook op deze signalen:

• Geluid: een schurend of metaalachtig geluid kan betekenen dat het remmateriaal op is en de drager over de velg of schijf schraapt. Stop dan direct, want je beschadigt de velg of schijf.
• Langere remweg: moet je harder knijpen of duurt het langer voor je stilstaat, dan zijn de blokken versleten of vervuild.
• Ongelijke slijtage: een blokje dat scheef slijt, wijst op een verkeerde uitlijning.

Twijfel je over de staat van je remmen of remblokken? Laat je remmen nakijken door een monteur. Losse remonderdelen en remblokken vind je in de onderdelenshop.

Hoe stel je een velgrem af?

Een velgrem stel je af in drie stappen: kabelspanning, blokuitlijning en toe-in. Begin met de kabelspanning. Knijp de remhendel in: voelt die te zacht of staan de blokjes te ver van de velg, draai dan de stelschroef bij de hendel of kaliper iets los. De blokjes horen op ongeveer 1 tot 2 millimeter van de velg te staan als de rem niet wordt geknepen.

Daarna de uitlijning van de blokjes. Knijp de rem licht in en kijk of de blokjes vlak en volledig op de velgrand vallen, niet op de band (gevaar voor klapband) en niet onder de velg langs. Stel de hoogte en hoek bij met de bevestigingsbout tot het blokje netjes het remoppervlak raakt.

Tot slot de toe-in. Zet de blokjes zo dat de voorkant net iets eerder de velg raakt dan de achterkant, met een speling van ongeveer een half millimeter aan de achterzijde. Deze lichte hoek voorkomt piepen en zorgt voor een vloeiende remactie. Een handige truc: klem tijdens het vastzetten een dun stukje karton achter het remblok.

Hoe vervang je schijfrem-remblokken en centreer je de kaliper?

Schijfrem-blokken vervang je door het wiel te verwijderen, de oude blokken eruit te halen en de kaliper opnieuw te centreren. Haal eerst het wiel uit de fiets. Verwijder de borgpen of clip die de blokken vasthoudt en trek de oude blokken samen met de spreidveer eruit. Raak het nieuwe remmateriaal en de schijf niet met blote vingers aan, want vet vermindert de remkracht direct.

Bij hydraulische remmen druk je de zuigers voorzichtig terug met een schone, brede platte schroevendraaier, omdat nieuwe (dikkere) blokken anders niet passen. Plaats de nieuwe blokken met de spreidveer en zet de borgpen terug.

Daarna centreer je de kaliper. Plaats het wiel terug, draai de twee kaliperbouten een slag los, knijp de remhendel stevig in en houd die vast. Draai in deze stand de bouten weer aan: de kaliper komt nu vanzelf recht boven de schijf te staan. Laat de hendel los en draai het wiel rond. Schuurt de schijf nog, stel dan met kleine draaibewegingen bij tot het wiel vrij draait. Een lichte aanlooptijd van nieuwe blokken (inremmen) is normaal.

Waarom moet je remmen testen voor vertrek?

Je test je remmen voor vertrek omdat een fout in de afstelling pas blijkt als je echt moet remmen. Knijp beide hendels stevig in terwijl je de fiets vooruit duwt. Beide wielen horen te blokkeren en de hendels mogen niet tot het stuur doorzakken. Doen ze dat wel, dan is de kabelspanning of het remsysteem niet in orde.

Rijd daarna een rondje op lage snelheid en rem rustig af, los van voor- en achterrem. Nieuwe blokken hebben vaak een paar rembeurten nodig voor ze optimaal grijpen. Controleer dit liefst samen met je andere checks, zoals tijdens het voorjaarsonderhoud van je fiets, zodat je het hele jaar veilig op weg bent.

Conclusie

Het afstellen van fietsremmen is goed zelf te doen als je het verschil tussen velgrem en schijfrem kent en weet waar je op moet letten. Vervang remblokken op tijd, gebruik bij velgremmen een lichte toe-in, centreer bij schijfremmen de kaliper netjes en test altijd voor vertrek. Twijfel je over hydraulische remmen of de veiligheid van je systeem, laat het dan door een monteur controleren.